The Fullness of the Time  ·  Unto You a Saviour Ang Kapuno sa Panahon  ·  Alang Kaninyo ang Manluluwas

Under the Roman Empire, the world had been brought to a remarkable state of readiness. One government, one law, one language — these were conditions that God's providence had shaped to allow the gospel to spread rapidly once the Saviour had come and gone back to heaven. The Roman roads that carried legions of soldiers would soon carry apostles bearing the news of a risen Saviour from nation to nation.

Ubos sa Imperyo sa Roma, ang kalibutan gibutang sa usa ka talagsaon nga kahimtang sa pagkakamao. Usa ka gobierno, usa ka balaod, usa ka pinulongan — kini mao ang mga kondisyon nga gihulma sa Kapawa sa Dios aron ang ebanghelyo magkatag pag-ayo sa higayon nga ang Manluluwas mianhi ug mibalik sa langit. Ang mga dalan sa Roma nga nagdala sa mga lehiyon sa mga sundalo hapit nang magdala sa mga apostoles nga nagdala sa balita bahin sa nabanhaw nga Manluluwas gikan sa nasod ngadto sa nasod.

The Greek language — spoken across the Mediterranean world — was the instrument God would use to carry the gospel to every corner of the earth. Through Alexander's conquests, a common tongue had been given to a divided world. When the New Testament was written, it would be written in Greek, understood by educated men from Rome to Persia, from Egypt to the Black Sea. God had prepared the vessel before He poured in the wine.

Ang pinulongang Griyego — gisulti sa tibuok Mediterranean nga kalibutan — mao ang gamit nga gamiton sa Dios aron dad-on ang ebanghelyo sa matag suok sa yuta. Pinaagi sa mga panagsumpaki ni Alexander, usa ka komon nga pinulongan gihatag sa nabahin nga kalibutan. Sa diha nga ang Bag-ong Tugon isulat, kini isulat sa Griyego, masabtan sa mga edukatong tawo gikan sa Roma hangtud Persia, gikan sa Ehipto hangtud sa Itom nga Dagat. Ang Dios nagpangandam sa sudlanan sa wala pa niya ibubo ang bino.

The Jewish people, scattered by Assyrian and Babylonian exile and settled in communities across the known world, carried with them the Hebrew Scriptures and the knowledge of the one true God. In every city a synagogue stood where the oracles of God were read. Gentiles who had grown weary of their empty idols found in the synagogue a teaching that spoke of righteousness, a God of justice and mercy, and a promised Deliverer. The world had been seeded for a harvest.

Ang katawhan sa Judio, nagkatibulaag sa pagkadestiyero sa Asiria ug Babilonia ug nagpuyo sa mga komunidad sa tibuok nahibaloan nga kalibutan, nagdala uban kanila sa mga Kasulatan sa Hebreo ug sa kahibalo sa bugtong tinuod nga Dios. Sa matag siyudad usa ka sinagoga nagtindog diin gibasa ang mga orakulo sa Dios. Ang mga Hentil nga napoy-an na sa ilang walay sulod nga mga idolo nakakaplag sa sinagoga ug usa ka pagtudlo nga nagsulti sa pagkamatarung, ang Dios sa hustisya ug kalooy, ug ang gisaad nga Mangihatag. Ang kalibutan gisaboran na alang sa usa ka abot.

But it was not only outward conditions that God was preparing. The human heart itself had been prepared. Philosophy had been given its fullest opportunity and had failed. The Epicurean said: Eat and drink, for tomorrow we die. The Stoic said: Bear all and feel nothing. Neither could fill the aching void in the human heart. The world was asking the question that had no answer in all the wisdom of men: "What must I do to find peace? Where is the life that truly lives?" The hour had come for God's answer.

Apan dili lamang ang panlabaw nga mga kondisyon ang giandam sa Dios. Ang tawohanong kasingkasing mismo giandam na. Ang pilosopiya gihatagan sa labing bug-os nga kahigayunan ug napakyas. Ang Epicurean miingon: Kaon ug Inom, kay ugma mamatay kita. Ang Estoiko miingon: Antusa ang tanan ug huwati ang wala. Walay usa nga makahupay sa nagsakit nga kakulangan sa tawohanong kasingkasing. Ang kalibutan nagpangutana sa pangutana nga walay tubag sa tanan nga kaalam sa mga tawo: "Unsa ang akong buhaton aron makakaplag ug kalinaw? Hain ang kinabuhi nga tinuod nga nagkinabuhi?" Ang takna miabot na alang sa tubag sa Dios.

The philosophy and religion of the heathen world had utterly failed to satisfy the yearning of the human heart. Men had grown weary of pomp and pageantry, of legend and fable. They longed for something real, something true. Great multitudes who had been trained in the heathen religions were reaching out blindly, feeling after truth. In their darkness, they cried after light. They asked questions that no earthly philosophy could answer.

Ang pilosopiya ug relihiyon sa mga pagano nga kalibutan hingpit nga napakyas sa pagtubag sa paglangilaw sa tawohanong kasingkasing. Ang mga tawo napoy-an na sa kadungganan ug mga tandog, sa mga alamat ug sugilambong. Sila nanaglangilaw alang sa butang nga tinuod, butang nga matuod. Dakung kadaghanan nga gibansay sa mga paganong relihiyon nagkabot pag-ayo, nagbati pagkahuman sa kamatuoran. Sa ilang kangitngit, sila nagsinggit alang sa kahayag. Naghangyo sila ug mga pangutana nga walay pilosopiyang yutan-on ang makasulti.

Even among the philosophers themselves there was an awakening. Men whose minds had searched the heights of human reason found those heights empty. Plato had seen glimpses of truth — had spoken of the eternal forms, of a reality beyond the material world — yet he could not reveal the God behind the vision. He could only say, "There is something more." In the schools of philosophy, the wisest admitted their ignorance. They had theories about God but they did not know Him. The confession of the wisest man in Athens was the confession of all: "I know only that I know nothing."

Bisan sa mga pilosopo mismo may usa ka pagmata. Ang mga tawo kansang mga hunahuna nangita sa mga kahitas-an sa tawohanong rason nakakaplag sa maong mga kahitas-an nga walay sulod. Si Plato nakakita ug mga siraw sa kamatuoran — nagsulti sa mga walay katapusang porma, sa usa ka katinuoran nga lapas sa materyal nga kalibutan — apan dili niya mapakita ang Dios sa likod sa panan-awon. Moingon lamang siya, "May laing butang pa." Sa mga eskuylahan sa pilosopiya, ang pinakamaalam miangkon sa ilang kaugalingon nga kawalay-alam. Aduna silang mga teyoriya bahin sa Dios apan wala nila siya nahibaloi. Ang pagpangumpisal sa pinakamaalam nga tawo sa Atenas mao ang pagpangumpisal sa tanan: "Nahibalo lamang ako nga walay akong nahibaloan."

Amid all this darkness, the Scriptures brought to the Jews in every city had been spreading their light. The prophecies of Isaiah — "He was wounded for our transgressions, He was bruised for our iniquities: the chastisement of our peace was upon Him; and with His stripes we are healed" — were being read in synagogues across the world. Souls were being prepared, though they could not yet see exactly how the promises would be fulfilled. The heart of humanity was being made ready for One who would say, "I am the way, the truth, and the life."

Taliwala niining kangitngit, ang mga Kasulatan nga gidala sa mga Judio sa matag siyudad nagkatibulaag sa ilang kahayag. Ang mga hula ni Isaias — "Siya gisamaran tungod sa atong mga kalapasan, Siya giduol tungod sa atong mga kadautan: ang pagkastigo sa atong kalinaw diha Kaniya; ug pinaagi sa Iyang mga labod naayo kita" — gibasa sa mga sinagoga sa tibuok kalibutan. Ang mga kalag giandam, bisan pa dili pa nila klaro nakita kon unsaon matuman ang mga saad. Ang kasingkasing sa katawhan gipahimutang alang sa Usa nga moingon, "Ako ang dalan, ang kamatuoran, ug ang kinabuhi."

Joseph and Mary, having traveled from Nazareth to Bethlehem in obedience to the decree of Augustus, found the town crowded with travelers and the inn full. In the city of David, in the very place where prophecy had appointed His birth, the Son of God found no room. Not a single door was opened to receive the King of the universe. No honored guest chamber welcomed the One for whom all heaven had been watching since eternity.

Si Jose ug Maria, pagkahuman sa paglakaw gikan sa Nasaret ngadto sa Betlehem aron pagtuman sa utos ni Augusto, nakakaplag sa lungsod nga puno sa mga dumaduong ug ang balay-hurongan puno. Sa siyudad ni David, sa mismong lugar diin gilatid sa hula ang Iyang pagkatawo, ang Anak sa Dios walay nakaplagan nga lawak. Walay bisan usa ka pultahan ang gibukas aron dawaton ang Hari sa kalibutan. Walay dungganong kwarto sa bisita ang nagpaabot sa Usa alang kang kinsang ang tibuok langit nagbantay sukad sa kahangturan.

In a stable — amid the lowing of cattle and the quiet of the night — the Saviour of the world was born. The Son of God had left the courts of heaven where ten thousand times ten thousand ministered to Him, where the cherubim and seraphim covered their faces before His glory. He came to lie in a manger. He who had filled the universe with His presence now lay as a helpless infant, wrapped in the bands that Mary had prepared. He who was the Bread of Life lay in a feed trough. He who was the Light of the world was born in darkness.

Sa usa ka sulod-hayopan — taliwala sa tingog sa mga baka ug sa katinuaw sa kagabhion — natawo ang Manluluwas sa kalibutan. Ang Anak sa Dios gibiyaan ang mga puloy-anan sa langit diin napulo ka libo nga beses napulo ka libo ang nag-alagad Kaniya, diin ang mga kerubin ug serapin nagtabon sa ilang mga nawong sa atubangan sa Iyang himaya. Siya mianhi aron mahigda sa pagtubigan. Siya nga nagpuno sa kalibutan sa Iyang presensiya karon nahigda ingon usa ka walay mahimo nga masuso, nababalitan sa mga tela nga giandam ni Maria. Siya nga mao ang Tinapay sa Kinabuhi nahigda sa gabhanan. Siya nga mao ang Kahayag sa Kalibutan natawo sa kangitngit.

Yet this was not failure — it was plan. The infinite God had chosen to reveal Himself in the lowest and most approachable of all conditions, so that the poorest and most desperate of men might know that He had come for them. The shepherds on the hillside — men of humble occupation, regarded with some contempt by the religious establishment — would be the first to hear. God announced the birth of His Son not to the scribes in Jerusalem but to working men on the night watch in a field outside Bethlehem.

Apan kini dili kapakyasan — kini usa ka plano. Ang walay katapusang Dios nagpili sa pagpadayag sa iyang kaugalingon sa pinakaubos ug pinakaduol sa tanan nga mga kondisyon, aron ang pinakakabus ug pinakawalay paglaum sa mga tawo mahibalo nga Siya mianhi alang kanila. Ang mga magbalantay sa bukid — mga tawo sa mapaubsanong trabaho, gitinan ug pagpakamenos sa relihiyosong establisimiento — mahimong mga unang makadungog. Ang Dios nagpahibalo sa pagkatawo sa Iyang Anak dili sa mga escriba sa Jerusalem kondili sa mga mamumuo sa pagbantay sa gabii sa usa ka uma sa gawas sa Betlehem.

That night, upon the lonely hills outside Bethlehem, shepherds kept their watch over their flocks. Suddenly the darkness was pierced with light — not the cold light of the stars but the warm and living radiance of heaven. An angel stood before them and the glory of the Lord shone round about them. They were sore afraid. But the angel said, "Fear not: for, behold, I bring you good tidings of great joy, which shall be to all people. For unto you is born this day in the city of David a Saviour, which is Christ the Lord."

Niadtong gabhiona, sa nagkainusarang mga bukid sa gawas sa Betlehem, ang mga magbalantay nagbantay sa ilang mga panon. Sa kalit ang kangitngit gitusok sa kahayag — dili ang bugnaw nga kahayag sa mga bitoon kondili ang mainit ug buhi nga kahayag sa langit. Usa ka manulonda mitindog sa ilang atubangan ug ang himaya sa Ginoo nagdan-ag sa ilang palibot. Sila nahadlok pag-ayo. Apan ang manulonda miingon, "Ayaw kamo pagkahadlok: kay, tan-awa, nagdala ako kaninyo ug maayong balita sa dakung kalipay, nga alang sa tanang katawhan. Kay alang kaninyo natawo karon sa siyudad ni David ang usa ka Manluluwas, nga mao si Kristo ang Ginoo."

And then — as though the angel's word had unlocked a door held shut through ages of waiting — the whole sky was filled with the multitude of the heavenly host. They had been restrained till this moment. Now they sang: "Glory to God in the highest, and on earth peace, good will toward men." The song that Adam and Eve had heard in Eden, that the angels had sung in the beginning when the morning stars sang together — now it broke forth with new meaning over the hills of Bethlehem, for the promise of a Saviour that had sustained the ages was fulfilled at last.

Ug unya — daw ang pulong sa manulonda nagbukas sa usa ka pultahan nga gitak-om sa tibuok mga katuigan sa pagpaabot — ang tibuok langit napuno sa panon sa langitnong kasundalohan. Gipilit sila hangtud niining sandalia. Karon nanganta sila: "Himaya sa Dios sa kahitas-an, ug kalinaw sa yuta, maayong kabubut-on ngadto sa mga tawo." Ang alawiton nga nadungog ni Adan ug Eva sa Eden, nga giawit sa mga manulonda sa sinugdan sa diha nga ang mga bituon sa buntag nagsugod sa pagawit — karon mibuak uban ang bag-ong kahulogan ibabaw sa mga bukid sa Betlehem, kay ang saad sa Manluluwas nga nagpabilin sa mga katuigan natuman na sa katapusan.

As soon as the angels departed, the shepherds said one to another, "Let us now go even unto Bethlehem, and see this thing which is come to pass, which the Lord hath made known unto us." And they came with haste. These simple men who had been faithful in their daily work — honest keepers of flocks in the night — were the first to hear the message of salvation and the first to respond. They did not debate. They did not ask to see the sign again. They rose and went. And finding it even as the angel had said, they made known abroad the saying which was told them concerning this child.

Sa pagbiya sa mga manulonda, ang mga magbalantay nagingon sa usag usa, "Karon atong adtoon ang Betlehem, ug tan-awon kining butanga nga nahitabo, nga gibunyag sa Ginoo kanato." Ug mipaingon sila pag-dali. Kini nga mga yano nga tawo nga nahimong matinumanon sa ilang adlaw-adlaw nga trabaho — mga matinumanong magbalantay sa mga panon sa kagabhion — mao ang mga una nga nakadungog sa mensahe sa kaluwasan ug mga una nga nagtubag. Wala sila magdebati. Wala sila maghangyo aron makita ang ilhanan pag-usab. Mibangon sila ug miadto. Ug nakita nila kini sama sa giingon sa manulonda kanila, gisulti nila sa kadaghanan ang gisulti kanila bahin sa bata.

In Christ were united the divine and the human — the infinite God and mortal man. The union was not an angel taking a body but the eternal Son taking upon Himself our nature. He did not merely appear to be human — He was human. He was touched with the feeling of our infirmities. He knew hunger and thirst, weariness and grief. He was subject to the same physical sufferings that beset us, exposed to the same temptations that arise from our environment. He was as truly a son of Adam as He was the Son of God.

Kang Kristo gihiusa ang diosnon ug ang tawohanon — ang walay katapusang Dios ug mortal nga tawo. Ang unyon dili usa ka manulonda nga nagkuha ug lawas kondili ang walay katapusang Anak nga nagdawat sa atong kinaiya. Dili lamang siya nagpakita nga tawo — siya tawo. Siya nakasinati sa pagbati sa atong mga kahuyang. Nahibalo siya sa kagutom ug kauhaw, kapoy ug kaguol. Siya napailalom sa samang mga pisikal nga pag-antos nga nagpalibot kanato, nalagas sa samang mga tentasyon nga naggikan sa atong palibot. Siya tinuod nga anak ni Adan sama ra nga Siya Anak sa Dios.

Why did this matter so deeply? Because no angel, however faithful, could represent the human race in the great controversy. No other being could take on our debt, feel our weakness from the inside, and still live the perfect life that God's law required. The Saviour had to be one of us — truly one of us — yet also the infinite God, whose life would have infinite worth. Only in the union of the two natures was the plan of salvation possible. This mystery is not to be explained away; it is to be adored.

Ngano kini labihan kadako ka hinungdanon? Kay walay manulonda, bisan unsa pa kaduyogon, ang makasalamin sa katawhan sa dakung kalisdanan. Walay lain nga binuhat ang makadawat sa atong utang, makabati sa atong kahuyangan gikan sa sulod, ug makasunod pa gihapon sa hingpit nga kinabuhi nga gikinahanglan sa balaod sa Dios. Ang Manluluwas kinahanglan usa sa ato — tinuod nga usa sa ato — apan mao usab ang walay katapusang Dios, kansang kinabuhi adunay walay katapusang bili. Sa paghiusa lamang sa duha ka kinaiya posible ang plano sa kaluwasan. Kining misteryo dili sulayan ug pasibuton; kini gipasimba.

This great condescension — the Creator entering the creature's existence, the Almighty becoming an infant — was the most costly act in the history of the universe. Heaven gave its greatest treasure; the Son gave His glory; the Spirit overshadowed the moment of incarnation. And the manger in Bethlehem was the point at which eternity entered time, at which the infinite became finite, at which Love put on a face and a name and a flesh — so that we might know, beyond all doubting, that God is for us.

Kining dakung pagpaubos — ang Maglalalang nga nagsulod sa pagka-binuhat, ang Makagagahum nga nahimong masuso — mao ang pinakamahimayaon nga buhat sa kasaysayan sa kalibutan. Ang langit naghatag sa pinaka-mabililhon niyang bahandi; ang Anak naghatag sa Iyang himaya; ang Espiritu nagtabon sa sandalia sa inkarnasyon. Ug ang pagtubigan sa Betlehem mao ang punto diin ang kahangturan misulod sa panahon, diin ang walay katapusan nahimong may katapusan, diin ang Gugma nagkuha ug nawong ug ngalan ug unod — aron kita mahibalo, lapas sa tanang pagduhaduha, nga ang Dios para kanato.

"A Saviour, which is Christ the Lord." In this one sentence the whole range of human need met its answer. The shepherds heard it and they ran. But the proclamation was not for shepherds alone. "Which shall be to all people" — the angel had said it plainly. The birth of Christ was not the founding of a Jewish sect, not the beginning of a national religious movement, but the appearing in the world of the one Light that would give light to every man who comes into the world. The gospel has never had an ethnic boundary.

"Ang Manluluwas, nga mao si Kristo ang Ginoo." Niining usa ka pangungusap ang tibuok hanay sa panginahanglan sa tawo nakakaplag sa iyang tubag. Ang mga magbalantay nakadungog niini ug nagdalagan sila. Apan ang pagpahibalo dili alang sa mga magbalantay lamang. "Nga alang sa tanang katawhan" — ang manulonda misulti niini sa dayag. Ang pagkatawo ni Kristo dili pagtukod sa usa ka sektang Judio, dili sinugdanan sa usa ka nasudnong relihiyosong kalihukan, kondili ang pagpakita sa kalibutan sa usa ka Kahayag nga maghatag ug kahayag sa matag tawo nga moanhi sa kalibutan. Ang ebanghelyo wala pa sukad adunay utlanan nga etniko.

The chapter closes with this summary truth: God had prepared the world — through empires and languages and scattered peoples — and then He came. Not in the way the world expected. Not with the flourish the proud would have demanded. He came as a baby, born in the poorest of conditions, announced to the humblest of listeners. But in His very coming He stated the terms of His kingdom: it is not for the powerful or the proud, but for the poor in spirit, the hungry, the seeking. The Beatitudes had not yet been spoken, but Bethlehem had enacted them.

Ang kapitulo nagtapos sa kini nga buod nga kamatuoran: Ang Dios nag-andam sa kalibutan — pinaagi sa mga imperyo ug mga pinulongan ug mga nagkatag nga katawhan — ug unya siya mianhi. Dili sa paagi nga gipaabut sa kalibutan. Dili uban ang katahum nga gihangyo sa mapahitas-on. Siya mianhi ingon usa ka bata, natawo sa pinaka-kabos nga mga kondisyon, gipahibalo sa pinaka-mapaubsanong mga mamaminaw. Apan sa Iyang pagpanganhi Iyang giingon ang mga termino sa Iyang gingharian: dili alang sa mga gamhanan o mapahitas-on, kondili alang sa mga kabus sa espiritu, ang mga gigutom, ang mga nagpangita. Ang Bienaventuransa wala pa masulti, apan gipahiluna na kini sa Betlehem.

As you review this week — the centuries of preparation, the hunger of the ancient world, the manger, the angels, the shepherds, the mystery of the Incarnation — what stands out most clearly? The God who prepared the world through four thousand years of history is the same God who is preparing your heart today. The patient, purposeful love that led the wise men to the star, the shepherds to the manger, and the world to its Saviour is the same love that holds you now. You are part of this story. You were included in the "all people" of the angel's announcement from the beginning.

Sa imong pagrepaso niining semanaha — ang mga siglo sa pagpangandam, ang kagutom sa karaan nga kalibutan, ang pagtubigan, ang mga manulonda, ang mga magbalantay, ang misteryo sa Inkarnasyon — unsa ang labing klaro nga nangisturyahan? Ang Dios nga nag-andam sa kalibutan pinaagi sa upat ka libo ka tuig sa kasaysayan mao ang samang Dios nga nag-andam sa imong kasingkasing karon. Ang mapailubon, may-katuyoang gugma nga nagdala sa mga Mago ngadto sa bituon, ang mga magbalantay ngadto sa pagtubigan, ug ang kalibutan ngadto sa iyang Manluluwas mao ang samang gugma nga nagpabilin kanimo karon. Ikaw bahin niining istorya. Ikaw gilakip sa "tanang katawhan" sa pagpahibalo sa manulonda gikan sa sinugdan.